← BlogTin tức · 7 phút đọc
Sigma vừa làm lại toàn bộ dòng filter gắn trước ống kính, gồm bốn mẫu, nổi bật là WR Ceramic Protector PTC-21 làm bằng gốm thuỷ tinh chịu va đập. Hãng xử lý lại bề mặt vành để giảm phản xạ bên trong, và làm mỏng vành ở cỡ 95 mm, 105 mm. Kiến thức đằng sau: vành filter dày chắn tia sáng ở góc ống siêu rộng gây tối góc, và mỗi tấm kính thêm vào là thêm hai mặt cho ánh sáng dội. Ai hay chụp ngoài trời bằng ống góc rộng, hoặc muốn một lớp bảo vệ trước ống đắt tiền, nên để ý.
Chuyện gì vừa ra mắt
Ngày 8/9/2026, Sigma công bố làm mới cả dòng filter cho ống kính rời. Dòng mới có bốn mẫu: WR Ceramic Protector PTC-21 (bảo vệ bằng gốm, chịu va đập), WR Protector + UV PUV-21 (chặn tia cực tím, phủ chống nước và dầu), Protector LPT-21 (bảo vệ cơ bản) và WR Circular PL CPL-21 (phân cực tròn, phủ chống nước và dầu). Bao bì và kiểu dáng đổi theo bộ nhận diện mới Sigma dùng từ năm 2025.
PTC-21 có sáu cỡ: 67, 72, 77, 82, 95 và 105 mm. Ba mẫu còn lại có thêm 52, 55, 58 và 62 mm. Về lịch bán, Sigma Mỹ và DCWatch đều ghi 5/11/2026, còn trang tin toàn cầu của Sigma lại ghi 30/9/2026; hai trang của hãng chưa khớp nhau. Giá USD chưa công bố, ở Nhật bán theo giá cửa hàng tự đặt. Ở Việt Nam, BH Asia, nhà phân phối của Sigma, đã đăng PTC-21 từ 4.850.000 đồng (67 mm) tới 14.780.000 đồng (105 mm), lúc mình xem chưa có hàng.
Sigma đã bán filter gốm từ gần mười năm trước: bản WR Ceramic Protector đầu tiên được công bố tháng 12/2015.
Ba thay đổi hãng nói tới
Một: bề mặt vành filter được xử lý lại để giảm phản xạ bên trong so với đời trước, hãng không đưa con số.
Hai: nhờ tối ưu thiết kế, hai cỡ lớn 95 mm và 105 mm có vành mỏng hơn. Hãng cũng không ghi độ dày bằng milimet, nên mình chưa so được với đời cũ.
Ba: hãng nói đã kiểm tra với mọi ống kính Sigma, kể cả ống siêu rộng, không bị tối góc, và vành mỏng vẫn giữ nắp ống chắc. Đây là khẳng định của hãng, chưa có bài đo độc lập.
Vì sao filter dày làm tối góc
Tối góc do filter là vignetting (tối góc) kiểu cơ học: một vật thật đứng chắn trước ống. Ống càng rộng thì tia sáng từ góc khung hình đi vào ống càng xiên. Ống 14 mm trên full-frame nhìn được góc chéo khoảng 114°, còn 50 mm chỉ khoảng 47°. Bài Góc nhìn có bảng đổi tiêu cự ra độ.
Tia đi vào xiên như vậy thì chỉ cần vành filter cao thêm vài milimet là đã chạm phải. Bốn góc ảnh tối hẳn đi, có khi thấy rõ hình cung của vành. Vặn chồng hai filter, ví dụ một tấm bảo vệ và một tấm phân cực, thì vành cao gấp đôi và chuyện này dễ xảy ra hơn.
Cần phân biệt với tối góc của chính ống kính khi mở khẩu lớn, kiểu tối góc khép một hai stop là đỡ. Tối góc do vành filter thì khép khẩu không cứu được; khép sâu, viền tối còn hiện gọn và rõ hơn. Cách chữa chắc ăn là dùng vành mỏng hoặc tháo bớt filter.
Với ống tele như 85 mm hay 200 mm, góc tia vào hẹp nên vành dày một chút cũng không sao. Chuyện vành mỏng chủ yếu là chuyện của ống góc rộng.
Gắn thêm tấm kính có làm ảnh kém đi không
Một tấm filter phẳng là thêm hai mặt kính nằm trước ống. Mỗi mặt phản xạ lại một phần ánh sáng. Khi trong khung có nguồn sáng mạnh, như đèn đường ban đêm hay mặt trời, ánh sáng dội qua lại giữa filter và thấu kính trước, tạo ghost (bóng ma): đốm sáng nhỏ nằm đối xứng với nguồn sáng qua tâm ảnh. Ngoài ra còn lớp mờ làm ảnh nhạt, tức là flare.
Lớp phủ trên mặt kính giảm phần phản xạ này, còn vành được xử lý tối thì giảm ánh sáng dội từ mép trong của vành. Đây chính là chỗ Sigma nói đã cải tiến. Cơ chế flare và cách tránh, bài Ống kính đắt tiền vẫn có tật đã nói kỹ.
Ánh sáng đều, không có nguồn sáng trong khung thì một tấm filter tốt gần như không làm ảnh khác đi. Chụp đèn đêm hay ngược nắng gắt mà thấy đốm lạ, việc đầu tiên nên thử là tháo filter ra chụp lại.
Gốm khác kính thường ở đâu
Vật liệu của PTC-21 là clear glass ceramic (gốm thuỷ tinh trong suốt), DCWatch mô tả là kính đã được cho kết tinh. Theo Sigma, nó cứng hơn hẳn kính tôi hoá học thường dùng cho filter, lại dẻo hơn sapphire, nên khó trầy và khi vỡ thì ít văng mảnh vào thấu kính trước. Hãng không công bố số đo độ cứng hay sức chịu va đập.
PTC-21 có lớp phủ WR chống nước, chống dầu và chống tĩnh điện, giúp giọt nước, dấu vân tay và bụi mịn khó bám, lau dễ hơn.
Bốn mẫu trong dòng mới
| Mẫu | Loại | Lớp phủ | Cỡ (mm) |
|---|---|---|---|
| PTC-21 WR Ceramic Protector | Bảo vệ, gốm thuỷ tinh | Chống nước, dầu, tĩnh điện | 67–105 (6 cỡ) |
| PUV-21 WR Protector + UV | Bảo vệ, chặn UV | Chống nước, dầu | 52–105 (10 cỡ) |
| LPT-21 Protector | Bảo vệ cơ bản | Hãng không ghi | 52–105 (10 cỡ) |
| CPL-21 WR Circular PL | Phân cực tròn | Chống nước, dầu | 52–105 (10 cỡ) |
Cả bốn đều được làm lại vành; riêng cỡ 95 và 105 mm mỏng hơn đời trước.
Ai nên để ý, ai không
Hợp với người chụp phong cảnh, du lịch, biển, cát, mưa, nơi thấu kính trước dễ dính nước, bụi hay va quẹt. Ai dùng ống góc rộng ren filter 95 hay 105 mm thì nên chờ xem vành mới mỏng hơn bao nhiêu khi có số đo.
Nếu bạn chủ yếu chụp trong studio, ánh sáng kiểm soát được, hay chụp nhiều đèn đêm, thì không gắn filter cũng được, chỉ cần loa che nắng và nắp ống. Ai đang dùng filter đời trước còn tốt cũng chưa cần đổi.
Ghi nhớ nhanh
- Sigma làm lại bốn mẫu filter, công bố 8/9/2026; giá USD chưa có, BH Asia đã niêm yết giá Việt Nam, lịch bán hai trang của hãng ghi khác nhau.
- PTC-21 bằng gốm thuỷ tinh, cứng hơn kính tôi hoá học theo hãng, có lớp phủ chống nước, dầu.
- Ống càng rộng, tia ở góc càng xiên, vành filter càng dễ chắn và gây tối góc.
- Tối góc do vành filter không hết khi khép khẩu; dùng vành mỏng hoặc bớt filter.
- Thêm một tấm kính là thêm hai mặt dội sáng; thấy đốm lạ khi chụp đèn thì tháo filter thử.
Bạn có gắn filter bảo vệ thường trực không, hay chỉ cần loa che nắng là đủ yên tâm?
Nguồn: Sigma, Sigma: PTC-21, Sigma Mỹ, PetaPixel (2015), DCWatch, BH Asia (nhà phân phối Sigma).
Thử ngay trên Giả lập ống kính
Trên Giả lập ống kính mfoto, kéo Nikon Zf 20–400 mm về 20 mm rồi lên 400 mm để thấy góc nhìn rộng hẹp khác nhau thế nào. Ở 20 mm, hình dung tia sáng ở bốn góc khung đi vào ống xiên tới đâu, đó là chỗ một vành filter dày dễ chắn.
Cần hình đẹp để bán hàng? mfoto làm giúp bạn
Bài trên là phần kiến thức mình chia sẻ. Còn công việc chính của mfoto là làm hình cho sản phẩm của bạn:
- Chụp ảnh sản phẩm: ánh sáng đúng cho từng chất liệu, từ chai lọ, đồ kim loại tới quần áo.
- Ảnh sản phẩm tạo bằng AI: từ ảnh sản phẩm thật, làm thêm bối cảnh và concept mà không cần dựng set.
- Video clip sản phẩm bằng AI: clip ngắn cho TikTok, Reels và quảng cáo.
Xem bản clip trên TikTok
Mỗi bài kiến thức đều có bản clip khoảng 100 giây, dựng 3D để nhìn là hiểu. Theo dõi kênh để không lỡ tập mới.