iPhone 18 Pro có khẩu độ biến thiên f/1.48–f/4: khép khẩu trên điện thoại được gì?

← BlogTin tức · 7 phút đọc

Chuyện gì vừa ra mắt

Ngày 9/9/2026, Apple công bố iPhone 18 Pro (màn hình 6,3 inch) và iPhone 18 Pro Max (6,9 inch), chạy chip A20 Pro. Giá ở Mỹ từ 1.199 USD và 1.299 USD, bộ nhớ từ 256 GB tới 2 TB. Đặt trước từ 12/9, bán từ 18/9. Theo thông cáo của Apple, Việt Nam có tên trong đợt đặt trước đầu tiên; giá tại Việt Nam mình chưa có nguồn nên chưa ghi.

Thay đổi đáng chú ý nằm ở camera chính: cảm biến Fusion 48 MP mới, tiêu cự tương đương 24 mm, và lần đầu trên iPhone có variable aperture (khẩu độ biến thiên). Trong app Camera, bạn chọn được bốn mức: f/1.48, f/1.8, f/2.8 và f/4, mặc định là f/1.8. Đi kèm là bộ Pro controls (điều khiển thủ công) để chỉnh tốc độ màn trập, cân bằng trắng, khẩu độ và xem histogram ngay trong app gốc.

Khẩu độ trên điện thoại khác máy ảnh ở đâu

Trên máy ảnh, vặn khẩu là chuyện thường ngày. Bài Khẩu độ đã nói: số f là tỉ lệ giữa tiêu cự và đường kính lỗ sáng, khép một stop thì ánh sáng vào giảm một nửa. Điện thoại thì khác. Camera chính của iPhone từ đời 14 Pro tới 17 Pro đứng yên ở f/1.78. Muốn ảnh tối bớt thì máy hạ ISO hoặc rút ngắn tốc độ, không có chuyện khép khẩu.

Lý do là chỗ. Cụm camera điện thoại chỉ dày vài mi-li-mét, nhét thêm một bộ lá khẩu và cơ cấu xoay vào là bài toán khó. Apple dùng sáu lá khẩu cắt bằng laser, điều khiển bằng một cơ cấu rotor mới. Theo bài PetaPixel phỏng vấn Apple, mỗi lá làm từ một loại composite polymer riêng, mỏng hơn sợi tóc.

Mở f/1.48: thêm sáng, không thêm phép màu

Từ f/1.78 lên f/1.48, lỗ sáng to ra khoảng 1,45 lần về diện tích, tức thêm khoảng nửa stop sáng. CineD dẫn Apple nói khả năng chụp thiếu sáng tốt hơn khoảng 50%. Đủ để máy hạ ISO một chút cho ảnh đêm bớt nhiễu, nhưng không biến đêm thành ngày.

Kỹ sư Apple cũng nói thẳng cái giá: mở hết f/1.48 thì ảnh mềm đi chút vì aberration (quang sai), khép tới f/4 thì mềm đi chút vì diffraction (nhiễu xạ). f/1.8 là điểm cân bằng nên được để mặc định. Ống máy ảnh cũng vậy: mở hết và khép sâu đều có cái giá riêng.

Vì sao khẩu to vẫn khó xoá phông

Nghe f/1.48, nhiều người tưởng phông sẽ tan như ống chân dung. Không hẳn. Độ xoá phông đi theo đường kính lỗ sáng thật, mà ống “24 mm tương đương” trên điện thoại thật ra rất ngắn, vì cảm biến nhỏ. Muốn so với máy ảnh phải tính equivalent aperture (khẩu độ tương đương): lấy số f nhân với hệ số crop.

Apple không công bố cỡ cảm biến. Bài Cảm biến điện thoại 2026 ước iPhone 18 Pro thuộc nhóm 1/1.3 inch, hệ số crop khoảng 3,5. Theo ước tính đó, f/1.48 quy ra cỡ f/5 trên full-frame, còn f/4 quy ra cỡ f/14. Nghĩa là mở hết cỡ, iPhone xoá phông ngang một ống full-frame khép f/5: chủ thể ở gần thì phông có mềm, nhưng phông xa vẫn đọc ra hình.

Khép khẩu thì vùng nét sâu thêm. Apple chọn ví dụ chụp nhóm: ở f/4 người đứng trước lẫn người đứng sau đều nét. Đó mới là chỗ khẩu biến thiên hữu ích thật.

Bốn mức khẩu, mỗi mức một việc

Khẩu độ	So với f/1.8	Apple gợi ý	Quy ra full-frame (ước tính)
f/1.48	sáng hơn khoảng 0,6 stop	Chụp thiếu sáng	cỡ f/5
f/1.8	mốc mặc định	Chân dung, dùng hằng ngày	cỡ f/6.3
f/2.8	tối hơn khoảng 1,3 stop	Hãng không nêu riêng	cỡ f/10
f/4	tối hơn khoảng 2,3 stop	Chụp nhóm, cần vùng nét sâu	cỡ f/14

Từ f/1.48 tới f/4 là gần 3 stop. Với điện thoại, đây là lần đầu bạn chọn giữa “nhiều sáng” và “nét sâu” bằng phần cứng, không phải nhờ phần mềm đoán.

Cột cuối là số mình tự quy theo hệ số crop ước tính, không phải số Apple công bố.

Khép khẩu: tia sao và tốc độ màn trập

Khép khẩu còn mở ra hai thứ mới. Một là tia sao quanh đèn. Bài Lá khẩu chẵn lẻ đã giải thích: tia sinh ra ở mép thẳng của lá khẩu, lá chẵn thì các tia chồng lên nhau, số tia bằng số lá. iPhone 18 Pro có sáu lá, nên theo quy tắc đó mỗi ngọn đèn sẽ bung sáu tia. Kỹ sư Apple cũng nhắc tới hiệu ứng sao khi khép khẩu.

Hai là tốc độ màn trập, đặc biệt khi quay video. Ngoài nắng, khẩu cố định buộc máy dùng tốc độ rất nhanh, chuyển động trong clip trông giật cục. Từ f/1.78 khép tới f/4 bớt được hơn 2 stop sáng, máy có chỗ để chậm tốc lại cho chuyển động mềm hơn. Apple cũng nói họ mong người quay dùng khẩu biến thiên theo cách này.

Ai nên để ý, ai không

Nên để ý: người hay chụp đêm, người quay video cầm tay muốn chủ động tốc độ, người chụp nhóm hay chụp đồ vật nhỏ trên bàn cần nét từ trước ra sau. Ai thích chỉnh tay mà ngại cài app ngoài sẽ thấy Pro controls đáng giá.

Không cần vội: nếu bạn đổi máy chủ yếu để chụp chân dung xoá phông tự nhiên. Bài Điện thoại thay được máy ảnh chưa mình đã so: cùng f/1.8, máy ảnh full-frame cho phông tan còn điện thoại thì không. Khẩu biến thiên không đổi được chuyện đó, vì gốc rễ là cỡ cảm biến.

Ghi nhớ nhanh

• iPhone 18 Pro và 18 Pro Max (9/9/2026): camera chính 48 MP, 24 mm, bốn mức khẩu f/1.48, f/1.8, f/2.8, f/4, sáu lá khẩu.
• f/1.48 thêm khoảng nửa stop sáng so với f/1.78 đời trước: đỡ cho ảnh đêm, không phải phép màu.
• Cảm biến nhỏ nên f/1.48 quy ra cỡ f/5 full-frame (ước tính), xoá phông vẫn hạn chế.
• Khép f/4: vùng nét sâu, đèn bung sáu tia, quay video chủ động được tốc độ.
• Giá Mỹ từ 1.199 USD (Pro) và 1.299 USD (Pro Max); giá Việt Nam chưa có nguồn.

Nếu chỉ được để một mức khẩu cho cả ngày trên điện thoại, bạn sẽ chọn mức nào: mở f/1.48 cho những bữa tối thiếu sáng, hay khép f/4 để mọi thứ trong khung đều nét rồi để phần mềm lo phần còn lại?

Nguồn: Apple Newsroom, Apple — thông số iPhone 18 Pro, PetaPixel, CineD.