Sigma 85mm F1.2 và Sony 400mm F4.5 dưới 1 kg: vì sao thấu kính trước phải to

← BlogTin tức · 7 phút đọc

Chuyện gì vừa ra mắt

Sigma công bố 85mm F1.2 DG | Art ngày 8/9/2026, cho ngàm L và Sony E, máy full-frame không gương lật. Ống nặng 905 g, dài 119,7 mm (bản ngàm L), filter 82 mm, 17 thấu kính chia 12 nhóm, 13 lá khẩu bo tròn, lấy nét gần 84 cm bằng hai motor HLA. Theo trang tin toàn cầu của Sigma, ống bán từ 30/9/2026; ở Mỹ, Sigma ghi bán từ 6/10 với giá 1.599 USD. Ở Việt Nam, BH Asia, nhà phân phối của Sigma, niêm yết 42.900.000 đồng cho cả hai ngàm.

Một tuần sau, ngày 15/9/2026, Sony công bố FE 400mm F4.5 GM OSS cho ngàm E full-frame, ra cùng bản 600mm F6.3. Ống nặng khoảng 994 g (không tính chân gắn tripod), dài 242 mm, đường kính thân 108 mm, filter 95 mm, 22 thấu kính chia 16 nhóm, 11 lá khẩu tròn, hai motor XD Linear, lấy nét gần 2,5 m. Giá công bố ở Mỹ 2.699,99 USD, bán từ tháng 10/2026; Sony Store Việt Nam niêm yết 72.990.000 đồng.

Hãng nào cũng nói ống mình nhẹ hơn mọi ống cùng loại, tính tới tháng 9/2026. Viết bằng số thì dễ hình dung hơn: Sigma 85 F1.2 nhẹ hơn Canon RF 85mm F1.2L (1.195 g) khoảng 290 g và nhẹ hơn Nikon Z 85mm f/1.2 S (1.160 g) khoảng 255 g. Sony 400 F4.5 nhẹ hơn Nikon Z 400mm f/4.5 VR S (khoảng 1.160 g, cũng không tính chân tripod) khoảng 166 g.

Lỗ sáng to bao nhiêu: tiêu cự chia số f

Con số f trên ống không phải đường kính lỗ sáng. Nó là một tỉ số: tiêu cự chia cho đường kính lỗ sáng nhìn từ phía trước ống, gọi là entrance pupil (đồng tử vào). Bài Khẩu độ đã nói vì sao số f càng nhỏ thì lỗ càng to; ở đây mình đảo phép tính lại để ra milimet.

Với Sigma: 85 chia 1,2 ra khoảng 71 mm. Tức là nhìn thẳng vào ống, lỗ sáng phải rộng cỡ 71 mm. Vành filter 82 mm ôm vừa đủ quanh con số đó. Với Sony: 400 chia 4,5 ra khoảng 89 mm, và filter phải lên 95 mm, thân ống to 108 mm.

Nên làm nhẹ tới đâu thì miếng kính trước cũng không nhỏ hơn con số đó được. Hãng chỉ cắt được phần còn lại: vỏ, cơ khí, motor. Sigma nói đã gọt cơ khí tới mức tối thiểu dù bên trong có cơ chế lấy nét floating (nhiều nhóm kính chạy riêng). Sony dùng hai motor XD Linear cho phần lấy nét.

Vì sao tele hiếm khi có f/1.4

Thử tính ngược cho 400 mm. Muốn f/2.8 thì lỗ sáng phải khoảng 143 mm. Muốn f/1.4 thì phải khoảng 286 mm, tức gần 29 cm chỉ riêng lỗ sáng. Kính to theo đường kính thì dày và nặng theo luôn, nên cân nặng tăng nhanh hơn nhiều so với con số f giảm.

Thực tế của chính Sony: bản FE 400mm F2.8 GM nặng 2.895 g theo trang thông số của Sony, tức dưới 3 kg như DCWatch ghi. Bản F4.5 mới chưa tới 1 kg. Từ f/2.8 xuống f/4.5 là mất khoảng 1⅓ stop sáng, đổi lại ống nhẹ đi khoảng 1,9 kg, cầm tay đi cả buổi được.

Góc nhìn cũng giải thích một phần. Ống 400 mm chỉ thấy góc chéo khoảng 6° trên full-frame (Sony ghi 6°10′), còn 85 mm khoảng 28,6° (Sigma ghi). Tiêu cự càng dài thì góc càng hẹp, mà giữ cùng số f thì lỗ sáng phải to theo tiêu cự. Như bài Góc nhìn đã nói, đó là lý do tele hiếm khi có f/1.4: không phải hãng không làm được, mà là làm ra thì quá nặng để mang đi chụp.

Vùng nét ở f/1.2 mỏng cỡ nào

Khẩu lớn thì xoá phông mạnh, vùng nét cũng mỏng đi. Ví dụ, tính gần đúng trên full-frame với vòng nhoè 0,03 mm: 85 mm f/1.2 đứng cách mặt người 2 m thì vùng nét chỉ khoảng 4 cm. Mặt nhìn thẳng thì hai mắt cùng nét, mặt nghiêng một chút là một mắt nét một mắt mềm. Lại gần 84 cm, khoảng lấy nét gần của ống, vùng nét còn chừng 6 mm.

Cũng ví dụ đó, khép xuống f/2.8 ở 2 m thì vùng nét lên khoảng 9 cm. Cách khoảng cách, tiêu cự và khẩu độ chia nhau vùng nét, bài Độ sâu trường ảnh có sơ đồ đầy đủ.

Với ống 400 mm f/4.5, chụp con chim cách 20 m thì vùng nét khoảng 68 cm, đủ gọn cả con chim mà phông phía sau vẫn tan.

Hai ống đặt cạnh nhau

Thông số	Sigma 85mm F1.2 DG Art	Sony FE 400mm F4.5 GM OSS
Ngày công bố	8/9/2026	15/9/2026
Ngàm	L, Sony E	Sony E
Nặng	905 g	khoảng 994 g (không chân tripod)
Đường kính × dài	87,2 × 119,7 mm (ngàm L)	108 × 242 mm
Filter	82 mm	95 mm
Cấu tạo	17 thấu kính, 12 nhóm	22 thấu kính, 16 nhóm
Lá khẩu	13	11
Lấy nét gần	84 cm	2,5 m
Giá công bố ở Mỹ	1.599 USD	2.699,99 USD

Hai ống khác việc nhưng chung một hướng: giữ khẩu đủ sáng, rồi bớt gram ở chỗ không dính tới lỗ sáng. Sony còn nhận teleconverter 1.4x và 2x, thành 560 mm f/6.3 hoặc 800 mm f/9.

Ai nên để ý, ai không

Sigma 85 F1.2 hợp người chụp chân dung, cưới, sự kiện tối, muốn phông tan mà không muốn vác ống trên 1,1 kg. Ai hay chụp từ f/2 trở lên thì ống 85 f/1.4 hoặc f/1.8 nhẹ hơn nhiều.

Sony 400 F4.5 hợp người chụp chim, động vật, thể thao ban ngày, cần cầm tay lâu. Ai chụp sân trong nhà tối hoặc chim sát rạng sáng vẫn sẽ thấy thiếu 1⅓ stop so với f/2.8. Khoảng lấy nét gần 2,5 m cũng là giới hạn với chim nhỏ đậu gần.

Ghi nhớ nhanh

• Đường kính lỗ sáng = tiêu cự chia số f: 85/1,2 ≈ 71 mm, 400/4,5 ≈ 89 mm.
• Muốn 400 mm f/1.4 thì lỗ sáng gần 29 cm, nên tele khẩu lớn vừa đắt vừa nặng.
• Hãng làm nhẹ bằng cách gọt cơ khí và motor, không gọt được miếng kính trước.
• 85 mm f/1.2 ở 2 m chỉ nét khoảng 4 cm (ví dụ tính gần đúng), lấy nét vào mắt phải chuẩn.
• Từ f/2.8 xuống f/4.5 mất khoảng 1⅓ stop, đổi lại nhẹ đi khoảng 1,9 kg.

Nếu được chọn một trong hai hướng, bạn sẽ giữ khẩu sáng và chịu nặng, hay chịu mất chút sáng để mang theo được cả ngày?

Nguồn: Sigma, Sigma: thông số 85mm F1.2 DG Art, Sigma Mỹ, Sony Alpha Universe, Sony Nhật: thông số SEL400F45GM, Canon: thông số RF 85mm F1.2L, Nikon: NIKKOR Z 85mm f/1.2 S, Nikon USA: NIKKOR Z 400mm f/4.5 VR S, Fstoppers, DCWatch, BH Asia (nhà phân phối Sigma), Sony Store Việt Nam.